{"id":5877,"date":"2025-08-31T09:25:17","date_gmt":"2025-08-31T07:25:17","guid":{"rendered":"https:\/\/ptn.elk.pl\/?p=5877"},"modified":"2025-09-06T11:26:54","modified_gmt":"2025-09-06T09:26:54","slug":"wycieczka-na-litwe","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ptn.elk.pl\/index.php\/2025\/08\/31\/wycieczka-na-litwe\/","title":{"rendered":"Wycieczka na Litw\u0119."},"content":{"rendered":"\n

W czwartek 28 sierpnia 2025 roku w pi\u0119kny poranek pi\u0119cioro cz\u0142onk\u00f3w ko\u0142a Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego w E\u0142ku wyjecha\u0142a na wycieczk\u0119 na Litw\u0119 do Druskiennik i okolic. Dzi\u0119ki dobremu samochodowi jednym samochodem wygodnie mkn\u0119li\u015bmy najpierw przez Pojezierze Suwalsko-augustowskie do Ogrodnik a potem przez prawie dziewicze tereny Litwy. Da\u0142o si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 pewne zmiany zachodz\u0105ce po do\u0142\u0105czeniu tego kraju do Unii Europejskiej. Co prawda przewa\u017ca budownictwo stare, cz\u0119sto jeszcze drewniane ale s\u0105 ju\u017c pierwsze oznaki wznoszenia nowych dom\u00f3w mieszkalnych,<\/p>\n\n\n\n

Nasz pierwszy przystanek by\u0142 w miejscowo\u015bci Wiejsieje, gdzie swoje kroki skierowali\u015bmy na przydro\u017cny bazar. Po wprowadzeniu na Litwie waluty Euro da\u0142o si\u0119 zaobserwowa\u0107 znaczne podwy\u017cki cen towar\u00f3w i us\u0142ug, przewy\u017cszaj\u0105ce te w Polsce. Mimo tego dokonali\u015bmy zakupu typowych litewskich produkt\u00f3w \u017cywno\u015bciowych np. chleb i co\u015b do chleba. Cho\u0107 nie tylko,<\/p>\n\n\n\n

Po drobnych zakupach udali\u015bmy si\u0119 w dalsz\u0105 drog\u0119 do Druskiennik. Miasto po\u0142o\u017cone nad pi\u0119knym Niemnem ju\u017c nie t\u0119tni tak intensywnie  z\u017cyciem jak kiedy\u015b. Liczne hotele \u015bwiec\u0105 pustkami, na ulicach prawie nie ma turyst\u00f3w i obcokrajowc\u00f3w. Zauwa\u017cyli\u015bmy kilkoro Polak\u00f3w, Ukrai\u0144c\u00f3w oraz Esto\u0144czyk\u00f3w. Wsz\u0119dzie kr\u00f3luje j\u0119zyk litewski.<\/p>\n\n\n\n

Nas skusi\u0142y \u0142odzie na rzece. M\u00f3wi\u0105cy po polsku w\u0142a\u015bciciel jednej z nich nam\u00f3wi\u0142 nas na godzinny rejs po rzece. P\u0142yn\u0119li\u015bmy w\u015br\u00f3d zieleni, \u015bpiewu ptak\u00f3w i podziwiali\u015bmy sun\u0105ce nad Niemnem wagoniki kolejki linowej, buduj\u0105cy si\u0119 ogromny hotel Druskiennikai, Wysp\u0119 Mi\u0142o\u015bci oraz poluj\u0105ce na ryby czaple. Zrelaksowani wyszli\u015bmy z doliny Niemna udali\u015bmy si\u0119 pi\u0119knymi bulwarami, parkami na spacer po mie\u015bcie. Ponownie da\u0142o si\u0119 zauwa\u017cy\u0107 prace budowlane na skwerach, parkach, ulicach i skwerach, poprawiaj\u0105ce estetyk\u0119 i funkcjonalno\u015b\u0107 trakt\u00f3w komunikacyjnych.<\/p>\n\n\n\n

Odwiedzaj\u0105ca Druskienniki Eliza Orzeszkowa pisa\u0142a do przyjaci\u00f3\u0142ki Marii Konopnickiej (urodzonej w Suwa\u0142kach), \u017ce w mie\u015bcie jest 350 drewnianych wilii. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich powsta\u0142a pod koniec XIX i na pocz\u0105tku XX wieku. Wyr\u00f3\u017cnia\u0142y je dekoracyjne zdobienia. Niestety po\u017cary i wojny zniszczy\u0142y wiele z nich. Pozosta\u0142e do dzi\u015b s\u0105 zabytkami i prezentuj\u0105 s\u0142owia\u0144skie, polskie, niemieckie i szwajcarskie wp\u0142ywy na architektur\u0119 drewnian\u0105 miasta. Widzieli\u015bmy r\u00f3wnie\u017c pomalowan\u0105 na niebiesko cerkiew z 1865 roku po\u0142o\u017con\u0105 w centralnym punkcie miasta, powsta\u0142ej na zam\u00f3wienie Gubernatora Grodna. Niebieska cerkiew jest najstarszym drewnianym obiektem w Druskiennikach, kt\u00f3ry w stanie prawie nienaruszonym przetrwa\u0142 obie wojny \u015bwiatowe. Obmyli\u015bmy si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w s\u0142ynnym \u201e\u0179r\u00f3dle Pi\u0119kno\u015bci\u201d \u2013 kt\u00f3re jest rekordzist\u0105 pod wzgl\u0119dem zawarto\u015bci minera\u0142\u00f3w ( ponad 52 gramy na litr). Przeszli\u015bmy obok popularnego niegdy\u015b w Polsce aquaparku oraz przy 200-letnim zak\u0142adzie lecznictwa uzdrowiskowego \u201eDruskinink\u0173gydykla\u201c.<\/p>\n\n\n\n

Po opuszczeniu s\u0142ynnego uzdrowiska wyruszyli\u015bmy do Liszkowa, by zwiedzi\u0107 przepi\u0119kny p\u00f3\u017anobarokowy ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Tr\u00f3jcy z XVII w. z podziemiami oraz muzeum Ojc\u00f3w dominikan\u00f3w zlokalizowanym w dawnym klasztorze. Mie\u015bci\u0142o si\u0119 tu tak\u017ce wi\u0119zienie dla ksi\u0119\u017cy zdro\u017conych czyli takich, kt\u00f3rzy zeszli na \u201ez\u0142\u0105 drog\u0119\u201d. Zamie\u015bcili\u015bmy pami\u0105tkowy wpis w Ksi\u0119dze Pami\u0105tkowej wy\u0142o\u017conej w muzeum. Ko\u015bci\u00f3\u0142 ten jest wpisany na List\u0119 Dziedzictwa Kulturowego. W jednym z bocznych o\u0142tarzy znajduje si\u0119 \u0142askami s\u0142yn\u0105cy obraz Matki Boskiej. Przed ko\u015bcio\u0142em stoi kolumna z pocz\u0105tku XIX wieku, na kt\u00f3rej umieszczono drewnian\u0105, ludow\u0105 rze\u017ab\u0119 \u015bw. Agaty z XVIII wieku<\/a>. Naprzeciwko klasztoru usytuowany jest dwukondygnacyjny spichlerz z pocz\u0105tku XVIII wieku.<\/p>\n\n\n\n

Nast\u0119pnym przystankiem by\u0142a piramida w Mereczu.Opr\u00f3cz dar\u00f3w natury, wspania\u0142ych krajobraz\u00f3w i bujnej ro\u015blinno\u015bci, teren ten kryje niezwyk\u0142e miejsce, do kt\u00f3rego rokrocznie przyje\u017cd\u017caj\u0105 tysi\u0105ce os\u00f3b. Zachwyca ono przede wszystkim wspania\u0142\u0105 natur\u0105 i spokojem, otulaj\u0105cymi zielone po\u0142acie drzew i zakola wij\u0105cego si\u0119 Niemna, ale co najwa\u017cniejsze dziej\u0105 si\u0119 w nim rzeczy cudowne i tajemnicze. Chodzi o \u2026. \u2013 szklan\u0105 kopu\u0142\u0119, kt\u00f3ra posiada moce uzdrowienia.Po zaparkowaniu auta, na niewielkim parkingu, przechodzimy przez drewnian\u0105 bram\u0119, za kt\u00f3r\u0105 wy\u0142ania si\u0119 zadziwiaj\u0105cy widok. Na \u015brodku polany ustawiona jest wielka szklana kopu\u0142a, kt\u00f3rej swymi skrzyd\u0142ami strze\u017ce pi\u0119kny, srebrny anio\u0142.<\/p>\n\n\n\n

Wewn\u0105trz, przez szyby, wida\u0107 ludzi, kt\u00f3rzy siedz\u0105 na ustawionych po obwodzie, krzes\u0142ach, a od samej budowli bije blask, kt\u00f3ry z graj\u0105cym \u015bwiat\u0142em sprawia, i\u017c wydaje si\u0119 ona lekka i przejrzysta.Przebywanie w niej i medytacja lub modlitwa przynosz\u0105 oczyszczenie oraz ukojenie. Dzi\u0119ki swym w\u0142a\u015bciwo\u015bciom, w obr\u0119bie \u015bwi\u0105tyni wyst\u0119puje szczeg\u00f3lne skumulowanie energii. Podobno wystarczy ju\u017c p\u00f3\u0142 godziny w piramidzie, by poczu\u0107 zmiany w organizmie. Zar\u00f3wno te fizyczne i psychiczne. To miejsce sprzyja medytacjom, wyciszeniu, samozastanowieniu. Kopu\u0142a posiada te\u017c niesamowite w\u0142a\u015bciwo\u015bci akustyczne<\/p>\n\n\n\n

Na zewn\u0105trz, tu\u017c obok kopu\u0142y, w drewnianej altanie z figur\u0105 anio\u0142a, znajduje si\u0119 wodop\u00f3j z wod\u0105 energetyczn\u0105. Mo\u017cna jej zaczerpn\u0105\u0107 i zabra\u0107 do domu dla podtrzymania dzia\u0142ania mocy tego miejsca. Troch\u0119 dalej zbudowana jest ma\u0142a kamienna Golgota.<\/p>\n\n\n\n

Przeje\u017cd\u017cali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c obok grodziska Merecz, wznosz\u0105cego si\u0119 u uj\u015bcia rzeki Mereczanki do Niemna. Na tym wzg\u00f3rzu w XIV \u2013 XV w. znosi\u0142 si\u0119 zamek, kt\u00f3ry z zamkiem Wilna i Kowna tworzy\u0142 g\u0142\u00f3wny system obronny Litwy. Merecz by\u0142 g\u0142\u00f3wnym obiektem strategicznym na Niemnie w walkach z zakonem Krzy\u017cackim. W 1391 r zamek zosta\u0142 jednak zdobyty a potem zniszczony. W samym mie\u015bcie dokonali\u015bmy jeszcze drobnych zakup\u00f3w, po czym udali\u015bmy si\u0119 w drog\u0119 powrotn\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3tkim przystankiem jeszcze by\u0142a miejscowo\u015b\u0107 Kopciowo. Zatrzymali\u015bmy si\u0119 na g\u0142\u00f3wnym placu miejscowo\u015bci z pomnikiem Emilii Plater po czym udali\u015bmy si\u0119 na pobliski cmentarz, gdzie w centralnym miejscu cmentarza zlokalizowany jest gr\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n

Za Wikipedi\u0105:<\/p>\n\n\n\n

\u201eEmilia Broel-Plater herbu Plater (ur. 13 listopada 1806 w Wilnie, zm. 23 grudnia 1831 w Justianowie) \u2013 polska hrabianka, c\u00f3rka hrabiego Franciszka Ksawerego i Anny von der Mohl, kapitan Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Rodziny Plater i von der Mohl od dawna by\u0142y osiad\u0142e w Kurlandii oraz w Inflantach Polskich (dzi\u015b \u0141otwa). Wi\u0119kszo\u015b\u0107 przedstawicieli rodu Plater\u00f3w wi\u0105za\u0142a swoje osobiste i rodzinne \u017cycie ze spraw\u0105 Polski i byli gor\u0105cymi patriotami, kt\u00f3rzy wnie\u015bli znaczny wk\u0142ad w rozw\u00f3j kultury polskiej.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Matka Emilii, Anna z Mohl\u00f3w, by\u0142a jak na owe czasy kobiet\u0105 wykszta\u0142con\u0105. Wczesne dzieci\u0144stwo i pierwsze lata nauki Emilia sp\u0119dzi\u0142a w wile\u0144skim domu rodzic\u00f3w. Nie by\u0142o to dzieci\u0144stwo szcz\u0119\u015bliwe, poniewa\u017c ojciec, Franciszek Ksawery Plater, prowadzi\u0142 hulaszczy tryb \u017cycia. W roku 1815 mi\u0119dzy rodzicami Emilii dosz\u0142o do ostatecznego spi\u0119cia, po kt\u00f3rym matka opu\u015bci\u0142a wile\u0144ski dom, zabieraj\u0105c c\u00f3rk\u0119.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Obie zamieszka\u0142y w maj\u0105tku Liksna w okolicach Dyneburga w Inflantach Polskich, nale\u017c\u0105cym do stryja i stryjenki Emilii \u2013 Izabeli Zyberk-Plater. Emilia od 10. roku \u017cycia wychowywa\u0142a si\u0119 i pobiera\u0142a nauki razem z ch\u0142opcami. R\u00f3wie\u015bnikami i najbli\u017cszymi towarzyszami jej zabaw byli dwaj kuzyni \u2013 starszy od niej o rok Ludwik i m\u0142odszy o tyle\u017c Kazimierz. Du\u017co czyta\u0142a, wielkie wra\u017cenie wywar\u0142a na niej historia Joanny d\u2019Arc, kt\u00f3ra obok Tadeusza Ko\u015bciuszki i greckiej bohaterki Bubuliny by\u0142a jej idea\u0142em. Portret Greczynki Bubuliny, kt\u00f3ra w czasie powstania greckiego ofiarowa\u0142a ca\u0142y sw\u00f3j maj\u0105tek na rzecz powsta\u0144c\u00f3w, uzbroi\u0142a trzy okr\u0119ty i sama nimi dowodzi\u0142a, wisia\u0142 w pokoju Plater\u00f3wny. Otrzyma\u0142a bardzo staranne wychowanie. Pisa\u0142a poezje, \u015bpiewa\u0142a, pi\u0119knie rysowa\u0142a. Poza tym uprawia\u0142a fechtunek, jazd\u0119 konn\u0105, my\u015blistwo, du\u017co w\u0119drowa\u0142a.<\/em><\/p>\n\n\n\n

O ukszta\u0142towaniu si\u0119 osobowo\u015bci Emilii i o roli, jak\u0105 mia\u0142a spe\u0142ni\u0107, niew\u0105tpliwie zadecydowa\u0142y jej historyczne zainteresowania. Popiera\u0142a \u00f3wczesny ruch m\u0142odzie\u017cowy i patriotyczny, czyta\u0142a lektury Filomat\u00f3w i Filaret\u00f3w, zachwyca\u0142a si\u0119 dzie\u0142ami wielkich romantyk\u00f3w, Goethego i Schillera.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wykazywa\u0142a r\u00f3wnie\u017c du\u017ce zainteresowanie ludem wiejskim. Zebra\u0142a i zapisa\u0142a wiele tekst\u00f3w piosenek i melodii ludowych. W roku 1823 d\u0142u\u017cszy czas przebywa\u0142a w Dusiatach u ciotki Apolinary, z kt\u00f3rej synami Cezarym i W\u0142adys\u0142awem bardzo interesowa\u0142a si\u0119 \u017cyciem ch\u0142op\u00f3w.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W latach 1824\u20131829 Emilia du\u017co podr\u00f3\u017cowa\u0142a zar\u00f3wno po Inflantach, jak i po Litwie i Bia\u0142orusi. Odby\u0142a r\u00f3wnie\u017c d\u0142u\u017csz\u0105, a ostatni\u0105 przed powstaniem, podr\u00f3\u017c do Warszawy, Cz\u0119stochowy i Krakowa.<\/em><\/p>\n\n\n\n

O r\u0119k\u0119 Emilii stara\u0142 si\u0119 bogaty Rosjanin \u2013 in\u017cynier, kt\u00f3ry budowa\u0142 warowni\u0119 u jej krewnych w Kras\u0142awiu. Emilia jednak odm\u00f3wi\u0142a. Jej decyzja wyp\u0142ywa\u0142a z g\u0142\u0119bokich uczu\u0107 patriotycznych, ponadto kocha\u0142a podobno innego m\u0119\u017cczyzn\u0119 \u2013 m\u0142odego kapitana in\u017cynierii barona Dal-Iwing. O tej jedynej mi\u0142o\u015bci Emilii nie zachowa\u0142y si\u0119 jednak \u017cadne wzmianki, do ma\u0142\u017ce\u0144stwa nie dosz\u0142o.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W roku 1830 zmar\u0142a jej matka. Jej \u015bmier\u0107 by\u0142a dla Emilii ci\u0119\u017ckim prze\u017cyciem.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Popularny wizerunek Emilii jako smuk\u0142ej, m\u0142odej dziewczyny z rozwianymi w\u0142osami nie odzwierciedla jej rzeczywistego wygl\u0105du, lecz pochodzi z wyidealizowanej litografii wykonanej ju\u017c po jej \u015bmierci.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Ignacy Domeyko tak j\u0105 opisywa\u0142 w pami\u0119tnikach: niskiej urody, blada, niepi\u0119kna, ale okr\u0105g\u0142ej, przyjemnej, sympatycznej twarzy, b\u0142\u0119kitnych oczu, kszta\u0142tnej, ale niesilnej budowy; by\u0142a powa\u017cn\u0105, bardziej surow\u0105, ni\u017c ujmuj\u0105c\u0105 w obej\u015bciu si\u0119, ma\u0142o m\u00f3wi\u0105ca i spojrzeniem nakazuj\u0105ca dla siebie nale\u017cne wzgl\u0119dy i przyzwoito\u015b\u0107.<\/em><\/p>\n\n\n\n

29 listopada 1830 w Warszawie wybuch\u0142o powstanie listopadowe. W grudniu wie\u015b\u0107 o tym dotar\u0142a z Warszawy do Wilna i zapali\u0142a do boju Litw\u0119 i \u017bmud\u017a. Emilia by\u0142a jedn\u0105 z pierwszych inicjatorek samodzielnego powstania na Litwie. Jako kobieta nie zosta\u0142a jednak dopuszczona do narad komitetu kieruj\u0105cego w Wilnie. Podj\u0119\u0142a sama plan zdobycia Dyneburga. W toku przygotowa\u0144 porozumia\u0142a si\u0119 ze swoimi dwoma krewnymi z miejscowej szko\u0142y podchor\u0105\u017cych (bra\u0107mi Lucjanem i Ferdynandem Platerami), kt\u00f3rzy przyrzekli, \u017ce elewowie chwyc\u0105 za bro\u0144 i uderz\u0105 na za\u0142og\u0119 fortecy, gdy powsta\u0144cy zbli\u017c\u0105 si\u0119 do Dyneburga. 25 marca 1831 roku Juliusz Gru\u017cewski rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142ania partyzanckie, wypar\u0142 Rosjan z Rosie\u0144, daj\u0105c tym samym has\u0142o do powstania na Litwie. Emilia natychmiast przyst\u0105pi\u0142a do dzia\u0142ania, obci\u0119\u0142a swoje d\u0142ugie w\u0142osy, kaza\u0142a sobie i swej towarzyszce Marii Pr\u00f3szy\u0144skiej (obie przyja\u017ani\u0142y si\u0119 od dawna) uszy\u0107 stroje m\u0119skie. Uzbrojona w pistolety i sztylet wyruszy\u0142a walczy\u0107 w powstaniu.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Sformowany przez ni\u0105 oddzia\u0142 partyzancki liczy\u0142 280 strzelc\u00f3w, kilkuset ch\u0142op\u00f3w kosynier\u00f3w i 60 kawalerzyst\u00f3w. Wraz z oddzia\u0142em rozpocz\u0119\u0142a marsz w kierunku Dyneburga, po drodze do oddzia\u0142u do\u0142\u0105czali wci\u0105\u017c ochotnicy. 29 marca 1831 wkroczy\u0142a do Dusiat\u00f3w, gdzie pod rozwini\u0119t\u0105 flag\u0105 Polski zach\u0119ca\u0142a okoliczn\u0105 ludno\u015b\u0107 do przy\u0142\u0105czenia si\u0119 do powstania. 30 marca 1831 wraz ze swym hufcem zaj\u0119\u0142a stacj\u0119 Daugiele. 2 kwietnia jej oddzia\u0142 stoczy\u0142 zwyci\u0119sk\u0105 potyczk\u0119 i zni\u00f3s\u0142 kompani\u0119 piechoty rosyjskiej pod Ucianami. 4 kwietnia uderzy\u0142a na jedn\u0105 z kolumn korpusu gen. Schirmana, kt\u00f3ra zmierza\u0142a w rejon koncentracji g\u0142\u00f3wnych si\u0142 rosyjskich w Dyneburgu. Oddzia\u0142 Emilii Plater opanowa\u0142 Jeziorosy, gdzie zd\u0105\u017cono wpisa\u0107 do akt grodzkich akt powstania. Zaskoczenie Dyneburga nie powiod\u0142o si\u0119 powsta\u0144com, m\u0142odzi zrewoltowani podchor\u0105\u017cowie zostali wys\u0142ani do obozu Dybicza. Wobec pogarszaj\u0105cego si\u0119 po\u0142o\u017cenia militarnego, Emilia zrezygnowa\u0142a ostatecznie z ataku na Dyneburg. Emilia dzieli\u0142a z podkomendnymi wszystkie trudy walki partyzanckiej, zyska\u0142a sobie wkr\u00f3tce ich mi\u0142o\u015b\u0107 i uznanie, chocia\u017c w \u015bwiecie salon\u00f3w nie szcz\u0119dzono jej z\u0142o\u015bliwych uwag i zarzut\u00f3w niemoralno\u015bci. W zaci\u0119tych walkach, stoczonych z Schirmanem pod Ucian\u0105 i Oniksztami oddzia\u0142 Emilii poni\u00f3s\u0142 znaczne straty w zabitych i rannych, uleg\u0142 rozproszeniu, reszt\u0119 Emilia Plater przy\u0142\u0105czy\u0142a do oddzia\u0142u Cezarego Platera.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W zaistnia\u0142ej sytuacji wraz z Mari\u0105 Pr\u00f3szy\u0144sk\u0105 30 kwietnia przy\u0142\u0105czy\u0142a si\u0119 do oddzia\u0142u Karola Za\u0142uskiego, roz\u0142o\u017conego obozem pod Poniewie\u017cem. Obie wst\u0105pi\u0142y do oddzia\u0142u wolnych strzelc\u00f3w wi\u0142komierskich. Pod komend\u0105 Za\u0142uskiego wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 4 maja w niepomy\u015blnie zako\u0144czonej potyczce pod Prestowianami. Po pora\u017cce wolni strzelcy udali si\u0119 do swojego powiatu i 17 maja zaj\u0119li Wi\u0142komierz. Tu Emilia spotka\u0142a si\u0119 z Mari\u0105 Raszanowicz\u00f3wn\u0105, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 odt\u0105d jej nieod\u0142\u0105czn\u0105 towarzyszk\u0105. Razem z Mari\u0105, Emilia walczy\u0142a w oddzia\u0142ach partyzanckich Konstantego Parczewskiego pod Mejszago\u0142\u0105.<\/em><\/p>\n\n\n\n

W Gabrielowie, 5 czerwca by\u0142a \u015bwiadkiem spotkania kilku partii litewskich z zagonem kawaleryjskim przyby\u0142ym z Kr\u00f3lestwa Polskiego pod dow\u00f3dztwem gen. Dezyderego Ch\u0142apowskiego. On to nada\u0142 Emilii Plater honorowy stopie\u0144 kapitana i powierzy\u0142 jej dow\u00f3dztwo 1 kompanii 1 Pu\u0142ku Piechoty Litewskiej, przemianowanego nast\u0119pnie na 25 Pu\u0142k Piechoty Liniowej (i jednocze\u015bnie zaproponowa\u0142 Emilli powr\u00f3t do domu, kt\u00f3rego kategorycznie odm\u00f3wi\u0142a).<\/em><\/p>\n\n\n\n

Gdy jej pu\u0142k 27\u201328 czerwca toczy\u0142 ci\u0119\u017ckie i zako\u0144czone niepowodzeniem walki o utrzymanie Kowna, Emilia Plater na czele swojej kompanii zdoby\u0142a Rosienie (25 czerwca), ubezpieczaj\u0105c tym samym flank\u0119 ca\u0142ej operacji. Reorganizowane resztki 25. pu\u0142ku, eskortuj\u0105ce wozy z zaopatrzeniem dla armii Gie\u0142guda wpad\u0142y nast\u0119pnie w zasadzk\u0119 pod Szawlami i tylko cudem unikn\u0119\u0142y rozbicia. Emilia wykaza\u0107 mia\u0142a si\u0119 tam szczeg\u00f3lnym m\u0119stwem i odwag\u0105. 9 lipca, na naradzie wojennej w Kurszanach, postanowiono podzieli\u0107 si\u0142y polskie na 3 korpusy. Emilia Plater znalaz\u0142a si\u0119 pod dow\u00f3dztwem gen. Ch\u0142apowskiego.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Kiedy ten ostatni postanowi\u0142 z\u0142o\u017cy\u0107 bro\u0144 i przekroczy\u0107 granic\u0119 Prus Wschodnich o\u015bwiadczy\u0142a: Lepiej by\u0142oby umrze\u0107, ni\u017c sko\u0144czy\u0107 takim upokorzeniem. W celu kontynuowania walki postanowi\u0142a wraz z Raszanowicz\u00f3wn\u0105 i kuzynem Cezarym Platerem przedosta\u0107 si\u0119 do Warszawy.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Przez dziesi\u0119\u0107 dni w przebraniu ch\u0142opskim Plater\u00f3wna i jej towarzysze szli do Kr\u00f3lestwa, ukrywaj\u0105c si\u0119 po lasach, prowadzeni przez wie\u015bniaka \u017bmudzina. Trudy w\u0119dr\u00f3wki \u2013 zm\u0119czenie, g\u0142\u00f3d, bezsenno\u015b\u0107 \u2013 okaza\u0142y si\u0119 jednak ponad si\u0142y fizyczne Emilii. Pali\u0142a j\u0105 gor\u0105czka, zemdlon\u0105 z wyczerpania Cezary i Maria zanie\u015bli do wiejskiej chaty ju\u017c w Augustowskiem. Cezary Plater uda\u0142 si\u0119 w dalsz\u0105 drog\u0119 do Warszawy. Emilia i Maria znalaz\u0142y schronienie w go\u015bcinnym dworze Ignacego Ab\u0142amowicza w Justianowie w \u00f3wczesnym powiecie sejne\u0144skim. Emili\u0119 kurowano tam i ukrywano jako bon\u0119 pod nazwiskiem Korawi\u0144skiej. Mimo troskliwej opieki, kt\u00f3r\u0105 zosta\u0142a otoczona, Emilia Plater po przyj\u0119ciu sakrament\u00f3w zmar\u0142a 23 grudnia 1831. Zw\u0142oki jej zosta\u0142y przewiezione do Kopciowa w dobrach Ab\u0142amowicz\u00f3w i pochowane na miejscowym cmentarzu. Mogi\u0142a istnieje do dzisiaj.\u201d<\/em><\/p>\n\n\n\n

Wg. ustnych przekaz\u00f3w w pocz\u0105tkach grudnia 1831 r. E. Plater otrzyma\u0142a zadanie przedostania si\u0119 z Litwy do Warszawy. Miejscowi rybacy przewie\u017ali ja  \u0142odzi\u0105 po rzece Bia\u0142a Ha\u0144cza do miejscowo\u015bci Kopciowo. Mia\u0142a zamiar uda\u0107 si\u0119 w kierunku na m. Sejny \u2013 Warszawa. Oko\u0142o 300 m od rzeki Bia\u0142a Ha\u0144cza wpad\u0142a w zasadzk\u0119 i przy drodze biegn\u0105cej przez wie\u015b Kopciowo zosta\u0142a \u015bmiertelnie raniona.<\/sup> Emilia wraz z towarzyszami dotar\u0142a do Justianowa, maj\u0105tku Ignacego Ab\u0142amowicza, oficera Ksi\u0119stwa Warszawskiego. Tu \u015bmiertelnie chora, wyczerpana po przej\u015bciach i trudach wojennych, umar\u0142a 23 grudnia 1831 r. Zosta\u0142a pochowana w tajemnicy na cmentarzu w Kopciowie, pierwotnie pod nazwiskiem Zieli\u0144skiej. Dopiero w kilkana\u015bcie lat po jej \u015bmierci miejscowy proboszcz ks. Helman postawi\u0142 na grobie pomnik z jej prawdziwym nazwiskiem. Z tego pierwotnego pomnika zachowa\u0142 si\u0119 jedynie granitowy g\u0142az, obecnie wmurowany w cementow\u0105 podstaw\u0119 pomnika z napisem: \u201eM\u00f3w wieczny pokoy\u201d. Dzisiejszy pomnik postawiono w 1912 r. w miejscu poprzedniego, kt\u00f3ry prawdopodobnie zosta\u0142 przeniesiony w miejsce zranienia Emilii.<\/p>\n\n\n\n

Nagrobek, wykonany z ciemnoszarego, polerowanego granitu, sk\u0142ada si\u0119 z niskiej, obszernej wylewki betonowej stanowi\u0105cej podstaw\u0119, na kt\u00f3rej osadzony jest pomnik w kszta\u0142cie p\u0142askiej podstawy, prostopad\u0142o\u015bciennego coko\u0142u i wysokiego, lekko zw\u0119\u017caj\u0105cego si\u0119 trzonu zwie\u0144czonego krzy\u017cem \u0142aci\u0144skim. Otoczony wsp\u00f3\u0142czesnym metalowym ogrodzeniem. Nagrobek odrestaurowany w 2004 r.<\/p>\n\n\n\n

Napis od strony frontowej: „\u015a + P\/ Emilja \/ hrabianka \/ Broel – Plater\/ ur. 13 XI 1806 \/ + 23 XII 1831” Po stronie przeciwnej: „Dusz\u0119 Bogu \/ \u017cycie Ojczy\u017anie \/ odda\u0142a”<\/p>\n\n\n\n

Na grobie Emilii Plater ustawili\u015bmy kwiaty, po czym udali\u015bmy si\u0119 w kierunku przej\u015bcia granicznego w \u0141o\u017adziejach a nast\u0119pnie do Sejn. Ze wzgl\u0119du na p\u00f3\u017an\u0105 por\u0105 zrezygnowali\u015bmy ju\u017c ze zwiedzania tego miasta a jedynie w restauracji Skarpa<\/em> zjedli\u015bmy p\u00f3\u017any obiad \u2013 pyszn\u0105 kiszk\u0119 ziemniaczan\u0105. W drodze do E\u0142ku zajechali\u015bmy jeszcze do naszego prezesa Stanis\u0142awa \u0141obacza, od kt\u00f3rego odebrali\u015bmy monety \u2013 nowe emisje NBP.<\/p>\n\n\n\n

W p\u00f3\u017anych godzinach wieczornych w dobrych humorach i pe\u0142ni wra\u017ce\u0144 zako\u0144czyli\u015bmy nasz\u0105 wypraw\u0119. Niecierpliwie b\u0119dziemy oczekiwa\u0107 nast\u0119pnego wyjazdu.<\/p>\n\n\n\n

Specjalne podzi\u0119kowania dla kol. Jerzego Jusiela \u2013 naszego przewodnika i pilota a tak\u017ce kol. Patrykowi Openchowskiemu za wygodny, bezpieczny i bezproblemowy transport.<\/p>\n\n\n\n